Hooikoortsklachten verminderen op natuurlijke wijze

6 april 2016

Door: Liselotte Mentink

Het is weer zover. Met het begin van de lente, breekt ook het pollenseizoen weer aan. Voor mensen met hooikoorts is deze periode een gruwel. Zij hebben doorlopend last van een kriebelende neus, verkoudheid, tranende, jeukende ogen en een algeheel gevoel van malaise. Jammer genoeg is er nog geen wondermiddel gevonden dat deze klachten helemaal kan verhelpen. Wel zijn er manieren om hooikoortsklachten op natuurlijke wijze te verminderen, zonder vervelende bijwerkingen.

Wat is hooikoorts precies? Hooikoorts (pollinosis) is een vorm van allergische rinitis: een overgevoeligheidsreactie van je lichaam op stuifmeel van sommige bloeiende grassen, planten, bomen en onkruid. Dit stuifmeel, in de volksmond beter bekend als ‘pollen’, zweeft in de lucht en adem je in. Een overgevoeligheid voor stuifmeel ontstaat over het algemeen bij een verzwakt immuunsysteem. Omdat je lichaam niet in staat is adequaat met ‘indringers’ om te gaan, volgt een allergische reactie. Hierbij komt ‘histamine’ vrij; de veroorzaker van hooikoortsklachten. Geneesmiddelen met antihistamine bestrijden de histamine en daarmee de allergische klachten.

Hooikoortsseizoen
Je kunt vroeg of laat in het seizoen of zelfs het hele seizoen (januari-september) last hebben van hooikoorts. Klachten kunnen ook per jaar verschillen, afhankelijk van de pollenconcentratie in de lucht. Op warme winderige dagen is deze het hoogst. Een warme winter, zorgt bovendien voor een vroege start van het hooikoortsseizoen. Hooikoorts is niet gevaarlijk, maar wel erg vervelend. Het kan je kwaliteit van leven in het algemeen, nachtrust, werk en sociale bezigheden flink negatief beïnvloeden. Om die reden gebruiken veel mensen medicijnen die snel verlichting brengen. Nadeel van deze reguliere medicijnen is dat ze in meer of mindere mate bijwerkingen geven en dat de effecten maar tijdelijk zijn. Je kunt ook gebruikmaken van natuurlijke maatregelen, therapieën en middelen die het zelfgenezend vermogen van je lichaam stimuleren zonder bijwerkingen.

Wat kun je zelf doen?
Een weerstandsverhogende aanpak bij hooikoorts is erg belangrijk. Eet veel groenten, fruit en eiwitten van goede kwaliteit en vermijd bloem, zuivel(producten) en suiker. Met voldoende beweging, (nacht)rust en mentale ontspanning help je jouw lichaam bij het dagelijkse ‘repareren’ van beschadigde cellen en daarmee het versterken van je immuunsysteem. Onderschat vooral ook de negatieve werking van stress niet! Ook met eenvoudige preventieve maatregelen in je leefmilieu, help je jouw lichaam een handje. Zorg voor een frisse, schone omgeving en vermijd rokerige, stoffige ruimten die slijmvliezen verder irriteren. Thuis of op je werkplek kun je eucalyptus gebruiken in een aroma diffuser: het zuivert de lucht en helpt je daarmee gemakkelijker ademen. Gorgelen met zout water is een ouderwets huismiddeltje dat je holtes reinigt en daarmee verlichting biedt.

Alternatieve therapieën
Wil je meer doen? Verken dan de mogelijkheden bij een natuurgeneeskundige. Zo adviseert bijvoorbeeld een Amerikaanse richtlijn acupunctuur aan patiënten die interesse hebben in een behandeling zonder medicatie. Uit diverse studies blijkt namelijk dat acupunctuur een beter lange termijn effect heeft dan antihistaminepreparaten. Ook homeopathie is zeer geschikt als een aanvullende behandeling bij hooikoorts. Een homeopaat kan je helpen om je weerstand te verhogen. Verschillende studies laten bovendien positieve uitkomsten zien met het homeopathisch middel Galphimia glauca. Daarnaast kan een homeopathische verdunning van allergenen zoals pollen of huisstofmijt effectief zijn om je allergie te verminderen. Ook een kleine Nederlandse studie van het Louis Bolkinstituut naar de effecten van het antroposofische kweepeer-citroen extract is veelbelovend. Het gebruikte preparaat heet Gencydo en wordt onder de huid ingespoten. Antroposofische huisartsen hebben hier al decennia goede ervaringen mee opgebouwd.

Natuurlijke middelen
Er is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werkzaamheid van alternatieve geneesmiddelen om hooikoortsklachten te verhelpen. Een bewezen alternatief voor reguliere hooikoortsmedicijnen is het gebruik van een extract van groot hoefblad (Petasites Hybridus). Zo laat een studie van een Zwitserse KNO-arts zien dat het even goed werkt als cetirizine, een gangbare antihistamine, maar minder vermoeidheidsklachten geeft (de meest voorkomende cetirizine bijwerking). De werking van hoefblad zit waarschijnlijk in de anti-vraatstoffen van deze plant, petasines genoemd. Deze aromatische koolstofverbindingen blokkeren de vorming van vetzuurachtige moleculen die een functie hebben in het menselijke afweersysteem maar ook allergische reacties veroorzaken. Probiotica in de vorm van poeder, capsules of drankjes kan je helpen om je lichaam van binnenuit te versterken en bouwen zo mee aan een sterk afweermechanisme. Uit onderzoek blijkt dat je bij het gebruik van probiotica minder medicijnen nodig hebt. Ook tonen wetenschappelijke onderzoeken aan dat er positieve ervaringen zijn met het gebruik van de natuurlijke en lichaamseigen pijnstiller PEA (palmitoylethanolamide) bij ernstige hooikoorts. Dit middel, te vinden in supplementen als Normast en PeaPure, is niet alleen ontstekingsremmend en pijnstillend, het stabiliseert ook de mestcellen, die een belangrijke veroorzaker zijn van hooikoorts.

Diverse studies met brandnetelextract laten zien dat dit huismiddel ontstekingsremmend werkt en daarmee bijdraagt aan een gezond immuunsysteem. Brandnetelthee of supplementen op basis van brandnetel zijn eenvoudig verkrijgbaar. Het gebruik van Spirulina (tabletten, capsules, poeder) heeft het zelfde effect. Uit een dubbelblind onderzoek bleken de hooikoortsklachten van patiënten die spirulina kregen toegediend in plaats van een placebo, significant te zijn afgenomen. Patiënten die behandeld worden met de stof capsaïcine afkomstig uit chilipepers, laten een snel herstel zien met een langdurige effect. Capsaïcine wordt gebruikt bij patiënten met chronische neusklachten met onder andere allergie als oorzaak. Ga echter niet zomaar chilipoeder opsnuiven, want daar zijn je slijmvliezen veel te gevoelig voor. Neem alleen betrouwbare middelen die gemaakt zijn voor dit doel. Net als met reguliere medicatie is het aan te raden om voor gebruik van kruiden en of preparaten te overleggen met je behandelend arts of (alternatief) therapeut. Mooie lente!

BRONNEN:
Costa, Marteau, Amouyal, Poulsen, Hamelmann, Cazaubiel et al,(2014)
Wiesenauer, Haüssler, Gaas, (1983, 1985)
De Bruin, Baars, (2001)
Schapoual. (2002)
Vliagoftis, Kouranos, Betsi, Falagas, (2008)
Wang, Liu, Hu, Zou, Shen, Huang, (2015)
Zhang CS, Yang, Zhang Al, Fu, Thien, Lewith, (2010)