Een burn-out anders behandelen

5 oktober 2017

Door: Petra Jungblut

Burn-out is beroepsziekte nummer één in Nederland. Eén op de zeven werknemers meldt jaarlijks burn-outklachten. Zo’n vijf procent van de beroepsbevolking komt als gevolg daarvan langdurig thuis te zitten. Er zijn diverse behandelwijzen om van een burn-out te herstellen. Naast de meer reguliere cognitieve gedragstherapie zijn er ook complementaire behandelingen mogelijk, zoals kunstzinnige therapie, acupunctuur of haptotherapie. Wij spraken met therapeuten die een burn-out ‘anders dan regulier’ behandelen.

Kunstzinnige therapie
Kunstzinnige therapie werkt harmoniserend. Het herstelt de balans tussen lichaam, ziel en geest. Yvonne Peschier, kunstzinnig therapeut, behandelt regelmatig cliënten met burn-out klachten. Als kunstzinnig therapeut start zij de behandeling van een burn-out in de regel met nat-in-nat schilderen met aquarelverf: ‘Een zachte manier om rust te leren inbouwen en weer in contact te komen met het gevoel.’ Al tijdens de intake wordt er geschilderd, omdat het iemands thematiek zichtbaar maakt.

Kunstzinnige therapie is bij burn-out gericht op het versterken van de waarneming van het eigen gedrag en de eigen patronen en het verhogen van de vitaliteit. Het is een actieve behandelvorm: De burn-out cliënt gaat zelf aan de slag tijdens de sessies en ook tussen de sessies door met thuisopdrachten. Voor de behandeling van een burn-out zijn er binnen de kunstzinnige therapie veel verschillende oefeningen beschikbaar: met aquarelverf, pastelkrijt, (kleur)potlood, houtskool en eventueel met klei als de energie weer wat toeneemt later in het traject. Kunstzinnige therapie werkt vanuit de kracht van het materiaal, de vorm en kleuren.

In minimaal zeven sessies werkt een kunstzinnige therapeut aan het herstel van de burn-out. In het begin zijn er wekelijks sessies en daarna minder vaak totdat de cliënt volledig op eigen kracht verder kan. Patronen zijn dan zichtbaar geworden en in het dagelijks leven is de burn-out cliënt ander gedrag gaan vertonen.

Vanaf het begin van een burn-out kan men terecht bij een kunstzinnig therapeut. Om voor deze vorm van therapie te kiezen hoeft men niet kunstzinnig of creatief te zijn, het gaat er ook niet om iets moois te maken. Affiniteit met kunst en creativiteit en de bereidheid om tijdens sessies actief aan de slag te gaan, zijn voldoende.

Acupunctuur
Een andere behandelwijze die het herstel van een burn-out kan ondersteunen is acupunctuur. Bij deze veel toegepaste geneeswijze worden naalden op specifieke punten in het onderhuidse bindweefsel gestoken. In ons lichaam bevinden zich onzichtbare banen, oftewel meridianen, waarlangs de yin en yang energieën lopen. Deze twee tegengestelde krachten, lopen voortdurend in elkaar over, maar kunnen ook uit balans raken. De meridianen horen elk bij een orgaan. Alle banen bij elkaar vormen een energienetwerk, waarop de acupunctuurpunten liggen. Ben je niet ‘gezond’, dan kan de acupuncturist met behulp van naalden bepaalde energieën afremmen of juist stimuleren.

Acupuncturist Gilles Stoop legt uit dat acupunctuur op zowel lichamelijk als geestelijk vlak het hele verhaal aanpakt: ‘Acupunctuur herstelt de balans en heft stagnatie op. Bij iemand met een burn-out is de balans behoorlijk verstoord. Doordat iemand jarenlang te veel van zichzelf heeft gevraagd is de nier-yin energie uitgeput. Kenmerk van uitgeputte nier-energie is dat iemand zich energiek en onrustig voelt, terwijl hij eigenlijk moe is. Iemand met een burn-out heeft voor een lange periode zo geleefd en ontdekt dan ineens dat de accu leeg is.’

Mensen met een burn-out komen vaak bij een acupuncturist als ze door het diepe dal heen zijn en weer in de opbouw zitten. Op basis van een in de Traditionele Chinese Geneeskunde gebruikelijke uitgebreide diagnose wordt acupunctuur toegepast. Vaak hebben cliënten met een burn-out last van maag-darmklachten en slaapproblemen. Dit soort klachten duiden vaak op problemen met de leverenergie. De acupuncturist zal eerst zorgen dat de leverenergie weer gaat stromen. Vervolgens werkt hij aan de basisenergie (nier-yin) en de lichamelijke klachten, zodat er meer rust wordt ervaren. Acupunctuur kan gecombineerd worden met Chinese kruiden die het effect van de behandeling versterken. Lifestyle-adviezen zitten eveneens in het pakket.

Een acupunctuur-traject om van een burn-out te herstellen en lichamelijk weer goed in je energie te komen duurt minimaal drie maanden met eens in de één à twee weken een behandeling. De behandeling zelf werkt vaak al zeer ontspannend.

Haptotherapie
In de haptotherapie wordt gewerkt met gesprekken, belevingsgerichte activiteiten en aanraking. Wanneer je wordt aangeraakt, komt datgene naar de oppervlakte wat werkelijk in je leeft. Zo wordt voelbaar wanneer je blokkeert en jezelf terughoudt of juist te veel geeft.

‘Haptotherapie heeft een zeer gunstig effect op burn-out klachten omdat het om balansherstel tussen denken, voelen en handelen gaat. Bij een burn-out is die balans behoorlijk verstoord’, zo vertelt Rens van der Hout, haptotherapeut. ‘Je kan je gevoel niet meer vertrouwen. Je lichaam geeft allerlei signalen af maar die stroken niet meer met wat je overkomt.’

Een volledig burn-out traject duurt meestal anderhalf jaar. Je lichaam heeft tijd nodig om opnieuw grenzen te herkennen en erkennen. Meestal leren cliënten eerst weer hun verstand in te zetten omdat hun lichaam geen betrouwbare signalen meer afgeeft. Met dat verstand creëren ze een dagelijks patroon van orde, rust en regelmaat. Vervolgens krijgt de burn-out cliënt tijdens de sessies ervaringen aangeboden waarmee in het dagelijkse leven kan worden geoefend. Zo zet de haptotherapeut tijdens een sessie bijvoorbeeld druk op iemands lichaam. De reactie op die druk, zegt veel over hoe de cliënt zich tot zijn omgeving verhoudt. Bij iemand met een burn-out is terugvechten vaak een automatische reactie. De haptotherapeut gaat dan met de cliënt op zoek naar een meer effectieve manier om met situaties waarin er door de buitenwereld druk wordt uitgeoefend om te gaan. Door haptotherapie leer je zo om verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen welzijn en anders te reageren.

Yvonne Peschier: www.kunstzinnigetherapie.info
Beroepsverening kunstzinnig therapie: www.kunstzinnigetherapie.nl

Gilles Stoop: www.acupuncturist.nl
Beroepsvereniging acupunctuur: www.acupunctuur.nl

Rens van der Hout: www.haptonomie-sowelu.nl
Beroepsvereniging haptotherapie: www.vnt-nederland.nl