Spreken is zilver, zwijgen is goud

5 juli 2016

Er zijn zeker situaties waarin het oer-Hollandse gezegde ‘Spreken is zilver, zwijgen is goud’ van toepassing is. Zwijgen over geheimen bijvoorbeeld, maakt je betrouwbaar. En als een woordenwisseling dreigt te escaleren, kan het verstandig zijn niet alles te zeggen. Maar als het gaat over je eigen gezondheid, hebben neurowetenschappers onlangs ontdekt dat woorden geven aan wat je voelt een gezondere keuze is dan zwijgen.

In onze hersenen is de ‘amygdala’, die bestaat uit twee amandelvormige kernen die diep in onze temporale kwab liggen, de detector voor mogelijke bedreigingen van buitenaf. Als we bijvoorbeeld boze woorden horen, ons pijn doen of hoogtevrees ervaren, wordt dit deel van onze hersenen actief en geeft het een signaal naar ons lichaam om te vluchten, te vechten of te ‘bevriezen’. Uit onderzoek blijkt ook dat als we foto’s zien van een boos of angstig gezicht de amygdala eveneens actief wordt. Zelfs als de foto’s zo kort worden getoond dat we ze niet bewust hebben gezien, reageert ons lichaam met stressrespons.

Een onderzoeksteam van de universiteiten van Californië in Los Angeles (UCLA) gebruikte onlangs deze kennis om het effect te onderzoeken van het benoemen van wat je voelt. Alle proefpersonen kregen foto’s te zien van boze of angstige gezichten. De proefpersonen van de onderzoeksgroep moesten benoemen of ze een angstig of een boos gezicht zagen terwijl hun hersenactiviteit in beeld werd gebracht door een functionele hersenscan. De controlegroep werd gevraagd om aan te geven of het gezicht van een man of een vrouw was. Wat bleek? Bij de onderzoeksgroep was de amygdala actief.

De onderzoekers keken ook naar het effect van het benoemen van gedachten tijdens een mindfulness meditatie. En inderdaad: als proefpersonen hun gedachten benoemden door bijvoorbeeld in zichzelf te zeggen ‘Ik voel me nu boos’ of ‘Wat ik nu voel is angst’, verminderde de activiteit van amygdala. Degene die het best in staat bleken woorden te geven aan hun gedachten en emoties, vertoonden de rustigste amygdala.

Door je negatieve emoties en gevoelens te benoemen, vermindert je stressrespons met alle gunstige effecten die daarbij horen op onder andere je immuunsysteem. Dit gegeven verklaart deels het gunstige effect van het beoefenen van mindfulness, maar ook van gesprekstherapie, het bijhouden van een dagboek en behandelingen die gericht zijn op het helen van trauma’s.

Volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten stel ik daarom voor het bekende gezegde aan te passen in ‘Zwijgen is zilver en spreken is goud’.

Meer informatie: www.karlienbongers.nl

Bronnen:
Lieberman MD, Eisenberger NI, Crockett MJ, Tom SM, Pfeifer JH, Baldwin M; Putting Feelings Into Words Affect Labeling Disrupts Amygdala Activity in Response to Affective Stimuli Way; Psychological Science 2007;18(5):421-428
Creswell JD, Way BM, Eisenberger NI, Lieberman MD; Neural correlates of dispositional mindfulness during affect labeling; Psychosom Med. 2007 Jul-Aug;69(6):560-5